Dziś przypada 180. rocznica urodzin Marii Konopnickiej

Polska pisarka, poetka, tłumaczka i publicystka Maria Konopnicka została uhonorowana przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej patronką roku 2022.

Dokładnie 23 maja 2022 roku przypada 180. rocznica urodzin Marii Konopnickiej. Z tej okazji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej postanowił uhonorować jedną z najwybitniejszych pisarek w historii, realistkę, twórczynię Roty.

W uchwale w sprawie ustanowienia roku 2022 rokiem Marii Konopnickiej przypomniano krótki biogram pisarki: Maria Konopnicka debiutowała w czasopiśmie „Kaliszanin” w 1870 roku, używając pseudonimu „Marko”. W 1881 roku wydała pierwszy tomik poezji. Redagowała pismo „Świt”, współpracowała z tygodnikiem „Bluszcz”, pisała nowele. Była honorową członkinią Towarzystwa Szkoły Ludowej. Na łamach m.in. „Kuriera Warszawskiego” zajmowała się krytyką literacką. Zasłynęła prozą i utworami skierowanymi do dzieci. W 1908 roku opublikowała Rotę – wiersz, który był jej protestem przeciw polityce germanizacji w zaborze pruskim. Za pomocą utworów protestowała przeciwko ustrojowi oraz niesprawiedliwości społecznej. Uczestniczyła w proteście przeciwko prześladowaniu dzieci polskich we Wrześni, akcji potępiającej represje władz pruskich. Walczyła o prawa kobiet, o pomoc dla więźniów politycznych i kryminalnych.

Ciekawostki o Marii Konopnickiej

1. Patronka 2022 roku wychowana w konserwatywnym rygorze

Maria Konopnicka przyszła na świat 23 maja 1842 r. w Suwałkach. Jej ojciec był prawnikiem. Kiedy miała siedem lat, rodzina przeprowadziła się do Kalisza. Pięć lat później zmarła jej matka. Konopnicka w listach nie wspomina dobrze swojego dzieciństwa. Jak pisze: „Dom nasz sierocy był prawie zakonnym domem; nie przyjmowano w nim i nie oddawano żadnych wizyt, nie prowadzono w nim żadnych wesołych światowych rozmów, a spacery, na które ojciec nas prowadził, miały za cel zwykły – cmentarz”.

2. Konopnicka przyjaźniła się z Elizą Orzeszkową

Relacja pisarki z Marią Dulębianką budzi wiele kontrowersji i nawet współcześnie jest szeroko komentowana w mediach. Tymczasem mało wspomina się o tym, że Konopnicka nie tylko znała osobiście Elizę Orzeszkową, ale również przyjaźniła się z nią przez całe życie. Pisarki poznały się na pensji sióstr sakramentek w Warszawie, gdzie pobierały nauki. Ich relację niewątpliwie scementowały wspólne zainteresowania literackie. Prof. Andrzej Nowak pisze o Konopnickiej, że: „Osiągnęła ten sam poziom autorytetu co Eliza Orzeszkowa. Obie cieszyły się tym samym poziomem uznania społecznego w ostatniej dekadzie swojego życia”.

3. Patronka roku 2022 i jej pseudonim literacki Mruczysław Pazurek

Maria Konopnicka posługiwała się wieloma pseudonimami artystycznymi. „Ko-mar”, „Jan Sawa”, „Marko”, „Jan Waręż, „Humanus”, „Ursus”. Jednak najbardziej oryginalny to bez wątpienia „Mruczysław Pazurek”. Właśnie tak podpisała się na książeczce dla dzieci Filuś, Miluś i Kizia. Nasze kotki wydanej w 1891 roku. Do pisania utworów dla dzieci zachęcił ją wydawca.

4. Współcześni zarzucali jej zarabianie na patriotyzmie

Twórczość patriotyczna Konopnickiej spotykała się z krytyką. Wiele osób zarzucało jej, że monetyzuje patriotyczne idee i zarabia na tekstach o polskości. Poetka odpierała te ataki, tłumacząc, że chociaż pisze z potrzeby serca, to z czegoś musi żyć. Po 10 latach małżeństwa rozstała się z Jarosławem Konopnickim, który hamował jej twórcze zapędy. Utrzymywała siebie i sześcioro dzieci z udzielania korepetycji i z pisarstwa.

5. W pogrzebie Marii Konopnickiej wzięło udział 50 tys. osób

Konopnicka zmarła na zapalenie płuc jesienią 1910 roku we Lwowie. Jej pogrzeb odbył się trzy dni później i został zorganizowany przez Marię Dulębiankę. Wzięło w nim udział prawie 50 tys. osób i był on manifestacją polityczną. Świecką – ponieważ ceremonia odbyła się bez udziału duchowieństwa. Konopnicka, mimo wiary w Boga i powoływania się na niego w utworach, miała wyraziste poglądy antyklerykalne.

Maria Konopnicka - życie i twórczość

[Źródło: https://lustrobiblioteki.pl/2021/10/maria-konopnicka-patronka-roku-2022/, https://nadwyraz.com/blog/rok-marii-konopnickiej]

opracowanie:

Biblioteka Szkolna

mgr Małgorzata Zielińska

mgr Agata Hajdas