29 stycznia Olga Tokarczuk obchodzi 60-te urodziny!

 

O Oldze Tokarczuk słyszeli z pewnością nawet ci, którym z literaturą nie po drodze. Wybitna polska pisarka i laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury obchodzi 60. urodziny.

Urodziny noblistki
Olga Tokarczuk urodziła się 29 stycznia 1962 roku w lubuskim Sulechowie. Studiowała na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Po studiach przeniosła się na Dolny Śląsk i podjęła pracę jako psychoterapeutka w wałbrzyskiej poradni zdrowia psychicznego. W województwie dolnośląskim już została – obecnie mieszka we Wrocławiu, ale ma też dom w Krajanowie. Jak sama o sobie mówi, jest „wrocławianką z wyboru”.

Pisarka aktywnie angażuje się w życie społeczne i nie boi się głośno wyrażać swoich poglądów. Jest wegetarianką, działa na rzecz zwierząt i ochrony środowiska. Jako aktywistka zajmuje się również walką o społeczną równość i tolerancję. 3 października 2020 r. rozpoczęła działalność Fundacja Olgi Tokarczuk. Autorka przeznaczyła na jej powstanie 350 tysięcy złotych ze swojej nagrody noblowskiej. Na stronie fundacji możemy przeczytać, że:

„Jej celem jest wspieranie kultury i sztuki polskiej oraz światowej, w Polsce i za granicą, jak również promocja i wspieranie szeroko pojętej ochrony praw człowieka, demokracji, społeczeństwa obywatelskiego, swobód obywatelskich, środowiska, przeciwdziałanie dyskryminacji, wspieranie praw kobiet oraz promocja i wspieranie wszechstronnego rozwoju Polski, w szczególności Wrocławia i Dolnego Śląska.”

Twórczość Olgi Tokarczuk
Pierwsza powieść Olgi Tokarczuk, Podróż ludzi księgi, została wydana 1993 roku i wzbudziła duże zainteresowanie wśród czytelników. Każda kolejna książka przynosiła pisarce coraz większy rozgłos – w następnych latach ukazały się E.E. (1995), Prawiek i inne czasy (1996), tom opowiadań Szafa, Dom dzienny, dom nocny (1998) i Ostatnie historie (2004). W 2007 roku Olga Tokarczuk wydała natomiast powieść Bieguni, która okazała się ogromnym sukcesem. Książka została uhonorowana Nagrodą Nike oraz, 11 lat po premierze, prestiżową Nagrodą Bookera.

Dwa lata po Biegunach pisarka opublikowała Prowadź swój pług przez kości umarłych. Powieść została zekranizowana przez Agnieszkę Holland w 2017 roku jako Pokot. 2014 rok przyniósł monumentalne Księgi Jakubowe. Olga Tokarczuk tworzy również opowiadania, jak np. te wydane w tomie Opowiadania Bizarne z 2018 roku.

• "Miasta w lustrach", Kłodzko, 1989
• "Podróż ludzi Księgi", Przedświt, Warszawa 1993
• "E.E.", PIW, Warszawa 1995
• "Prawiek i inne czasy", W.A.B., Warszawa 1996
• "Szafa", Wydawnictwo UMCS, Lublin 1997
• "Dom dzienny, dom nocny", Ruta, Wałbrzych 1998
• "Opowieści wigilijne" (razem z Jerzym Pilchem i Andrzejem Stasiukiem), Czarna Ruta, 2000
• "Lalka i perła", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000
• "Gra na wielu bębenkach", Ruta, Wałbrzych 2001
• "Ostatnie historie", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004
• "Anna In w grobowcach świata", "Znak", Kraków 2006
• "Bieguni", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007
• "Prowadź swój pług przez kości umarłych", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2009
• "Moment niedźwiedzia", Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2012
• "Księgi Jakubowe", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014
• "Zgubiona dusza", Wydawnictwo Format, Wrocław 2017
• "Opowiadania bizarne", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2018
• "Czuły narrator", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2020.

Laureatka Nagrody Nobla
Olga Tokarczuk została uhonorowana Literacką Nagrodą Nobla za rok 2018. Jest piątą polską laureatką międzynarodowego wyróżnienia i, po Wisławie Szymborskiej, drugą Polką z tym tytułem. Według uzasadnienia Akademii Szwedzkiej, Tokarczuk wyróżniono “za wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją prezentuje przekraczanie granic jako formę życia”.

W 2020 roku ukazała się pierwsza książka pisarki po otrzymaniu Nagrody Nobla – Czuły narrator. Wydawnictwo jest zbiorem dwunastu esejów i wykładów, w tym przemowy noblowskiej, którą Olga Tokarczuk wygłosiła 7 grudnia 2019 roku.

Ciekawostki o Oldze Tokarczuk:

• Podczas studiów na kierunku psychologia pełniła wolontariat przy osobach chorych psychicznie. Po ukończeniu edukacji pracowała jako psychoterapeutka w poradni zdrowia psychicznego w Wałbrzychu. Zrezygnowała z zajęcia, kiedy stwierdziła, że "jest bardziej zaburzona od pacjentów".
• Pod koniec lat 80 wyjechała do Londynu. W ciągu dnia pracowała m.in. w fabryce anten do jachtów, jako pokojówka w hotelu. Wieczory spędzała najczęściej spacerując po mieście i przesiadując w wielkich księgarniach, których wtedy w Polsce nie było. Tam powstało pierwsze opowiadanie "Numery", które kilka lat później ukazało się w zbiorze "Szafa".
• W 2012 roku wzięła udział w kampanii społecznej Klubu Gaja "Jeszcze żywy karp", która ma na celu nakłonienie do niekupowania żywych ryb na święta. Jej opowiadanie o zabijaniu ryby przed wigilią czytała aktorka Magdalena Różdżka.
• Posiada swoje pisarskie rytuały.
• Kiedy pisała "Księgi Jakubowe" miała je rozrysowane na 15-metrowej rolce szarego papieru do pakowania, z którą się nie rozstawała. Kiedy ogarnia ją wena twórcza, pisze od rana do nocy w zupełnym "odklejeniu" od rzeczywistości. W swoim wrocławskim mieszkaniu ma swój pokój do pisania, w którym się zamyka i pisze.
• Olga Tokarczuk jest wegetarianką i broni praw zwierząt. W książce "Prowadź swój pług przez kości umarłych" stworzyła bohaterkę, Janinę Duszejko, która bierze odwet za niewłaściwe, barbarzyńskie traktowanie przyrody i zwierząt. Na podstawie tej powieści Agnieszka Holland nakręciła "Pokot", wyróżniony na festiwalu filmowym w Berlinie Srebrnym Niedźwiedziem. Na jednym z transparentów, w czasie protestów przeciwko wycince Puszczy Białowieskiej było napisane: "Janina Duszejko wam tego nie wybaczy".

[Źródło: https://kulturalnemedia.pl/literatura/olga-tokarczuk-obchodzi-dzis-urodziny/]

opracowanie:

Biblioteka Szkolna

mgr Małgorzata Zielińska

mgr Agata Hajdas