Tadeusz Różewicz (9 X 1921 – 24 IV 2014) - poeta, dramatopisarz, scenarzysta filmowy, prozaik, satyryk, tłumacz poezji węgierskiej. Jeden z najwszechstronniejszych i najbardziej twórczych kontynuatorów literackiej awangardy w kraju i na świecie. Wielokrotnie wymieniany jako kandydat do Nagrody Nobla. Rok 2021 Sejm RP ustanowił Rokiem Tadeusza Różewicza. W październiku będziemy obchodzić 100-lecie jego urodzin.
Życie i twórczość - kalendarium
9 października 1921 - Tadeusz Różewicz urodził się w Radomsku, jako czwarty z pięciorga dzieci Władysława Różewicza i Stanisławy Marii z Gelbardów. W Radomsku uzyskał małą maturę. Tam również jeszcze przed wojną debiutował na łamach prasy młodzieżowej.
1943-44 - walczył w oddziałach leśnych Armii Krajowej (pod pseudonimem „Satyr”).
1944 - właściwy debiut literacki, kiedy wraz ze starszym bratem Januszem, który później zginął z rąk Niemców, wydał tomik "Echa leśne", zawierający wiersze, fraszki, humoreski i wywiady.
1945-48 - mieszkał w Krakowie, gdzie studiował historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Związał się wtedy z neoawangardową drugą „Grupą Krakowską”, do której należeli m.in. Tadeusz Kantor, Jerzy Nowosielski, Andrzej Wróblewski i Andrzej Wajda.
1949-68 - mieszkał w Gliwicach, gdzie pracował jako kierownik literacki powołanego wspólnie z Wojciechem Pszoniakiem Studenckiego Teatru Poezji STEP. W tym okresie Różewicz napisał m.in. „Kartotekę”, która znajduje się w repertuarach teatrów na całym świecie.
1968 - przeprowadził się do Wrocławia, gdzie staraniem redakcji miesięcznika „Odra” i Związku Literatów Polskich, otrzymał przydział na mieszkanie przy ul. Glinianej 53. Później przeprowadzi się jeszcze do kamienicy przy ul. Januszowickiej 13 i domu przy ul. Promień 16.
1975 - wystawienie „Białego małżeństwa” rozpoczęło wielka serię legendarnych przedstawień Teatru Współczesnego we Wrocławiu, a tylko ten jeden tytuł zagrano w ciągu kilku sezonów aż 638 razy. Współpraca pisarza z Kazimierzem Braunem, który wyreżyserował łącznie 19 premier do tekstów Różewicza, zapoczątkowała Drugą Reformę Teatru.
1976 - w pamiętnej homilii na Skałce, prymas Stefan Wyszyński nazwał spektakl Jerzego Grotowskiego Apocalypsis cum figuris oraz Białe małżeństwo Tadeusza Różewicza „obrzydliwością i świństwem”, co jeszcze bardziej połączyło tych twórców.
1 października 2000 - Nagroda Literacka "Nike 2000" za książkę "Matka odchodzi".
2008 - Nagroda Poetycka Silesius, przyznawana w dziedzinie poezji podczas festiwalu Port Literacki Wrocław – za całokształt twórczości (pierwszy laureat). Fundatorem nagrody jest miasto Wrocław, a jej nazwa pochodzi od śląskiego poety barokowego Angelusa Silesiusa.
2011 - Dolnośląska Nagroda Kulturalna Silesia – nagroda Sejmiku Województwa Dolnośląskiego dla twórcy, którego dzieła w sposób szczególny wnoszą wkład w rozwój kultury Dolnego Śląska, promują region w Polsce i poza granicami kraju.
24 kwietnia 2014 - Poeta zmarł we Wrocławiu. Pożegnanie odbyło się w kaplicy cmentarnej na wrocławskim Kiełczowie, Mszę św. żałobną odprawił i homilię wygłosił opolski abp senior Alfons Nossol. Został pochowany na cmentarzu przy kościele ewangelickim Naszego Zbawiciela w Karpaczu Górnym.
[Źródło: https://www.wroclaw.pl/rok-rozewicza/]
Wspominamy Tadeusza Różewicza
Reportaż
Katarzyny Sudnik z 2014 roku.
Materiał zrealizowany wkrótce po
śmierci Tadeusza Różewicza.
Komentarze
Prześlij komentarz